Boek Nederlands

De kat en de generaal

Nino Haratischwili (auteur), Elly Schippers (vertaler), Jantsje Post (vertaler)

De kat en de generaal

Nino Haratischwili (auteur), Elly Schippers (vertaler), Jantsje Post (vertaler)
Genre:
Een Russische vastgoed-oligarch krijgt in 2016 wroeging over een samen met anderen tijdens de 1e Tsjetsjeense oorlog gepleegde misdaad en besluit een proces voor alle medeplichtigen te organiseren.
Titel
De kat en de generaal
Auteur
Nino Haratischwili
Vertaler
Elly Schippers Jantsje Post
Taal
Nederlands
Oorspr. taal
Duits
Oorspr. titel
Die Katze und der General
Uitgever
Amersfoort: Meridiaan uitgevers, 2019
676 p.
ISBN
9789025453329 (hardback)

Besprekingen

Gerechtigheid voor Noera

De Georgische Nino Haratischwili schreef met De kat en de generaal een waardige opvolger voor haar succesroman Het achtste leven (voor Brilka). Een Rus die in de oorlog betrokken was bij de gewelddadige dood van een Tsjetsjeens meisje, krijgt spijt en gaat terug.

Noera is zeventien en woont in een Tsjetsjeens bergdorp waar gewoonte en traditie nog in ere worden gehouden. Ze weet dat Moesa een oogje op haar heeft, er zelfs van droomt om met haar te trouwen en haar in het maatschappelijke en religieuze keurslijf te dwingen. Alleen is Noera niet het soort meisje dat zich makkelijk laat dwingen, van nature niet, en ook niet dankzij de levenslessen die ze van Natalja krijgt, een Russische die met een Tsjetsjeen was getrouwd en in het dorp als lerares aan de kost komt.

Nee, Noera is niet echt van plan een Tsjetsjeense moeder te worden. Ze droomt ervan Maria te zijn, het glamoureuze en eigengereide hoofdpersonage uit de Mexicaanse soap waar ze zo dol op is. Ze wil weg, weg uit het dorp, en weg van de nakende oorlog waarvoor ook Natalja al op de vlucht is gegaan. Het is immers 1994, het jaar waarin de Russische troepen met harde hand het opstandige Tsjetsjenië weer in het gareel proberen te krijgen.

Twee jaar geleden werd Nino Ha…Lees verder

Misdaad en straf in Tsjetsjenië

Na het succes van haar familie-epos Het achtste leven buigt Nino Haratischwili zich over de Tsjetsjeense oorlog. Ze maakt de hoge verwachtingen niet helemaal waar.

Enkele jaren geleden broedde de Georgische, in Duitsland wonende schrijfster Nino ­Haratischwili op een roman over de woelige jaren 90 in de Kaukasus. Als kind had ze meegemaakt wat de implosie van de Sovjet-Unie teweegbracht in die regio: een bloedig conflict tussen bevolkingsgroepen en een totale wetteloosheid. Uit dat eerste idee groeide de bestseller Het achtste leven, een familie-epos van 1.300 bladzijden waarin ze via zes generaties de geschiedenis van Georgië in de hele twintigste eeuw uit de doeken deed. Om uit te leggen wat er in de jaren 90 gebeurd was, vertelde ze herhaaldelijk in interviews, moest ze nu eenmaal steeds verder terug in de geschiedenis.

In De kat en de generaal lijkt Haratischwili haar oorspronkelijke idee weer opgepikt te hebben. Het boek gaat over de oorlog in Tsjetsjenië tussen 1994 en 1996. De proloog had recht uit Het achtste leven kunnen komen. In een afgelegen dorp in de Tsjetsjeense bergen botst de vrijgevochten Noera met de co…Lees verder

De worsteling van een generaal

Een duistere nacht in Tsjetsjenië bepaalt het lot van een Russische familie in Nino Haratischwili's De kat en de generaal. Vooral het personage van de oppermachtige oligarch is fascinerend.

De vorige roman van de Duits-Georgische schrijver Nino Haratischwili, het zeer lijvige familie-epos Het achtste leven (voor Brilka), was een zogeheten stille seller, die in twee jaar tijd een oplage van liefst 60 duizend exemplaren haalde.

Voor het onlangs vertaalde De kat en de generaal liet Haratischwili zich naar eigen zeggen inspireren door het werk van de vermoorde Russische journalist Anna Politkovskaja, in het bijzonder door een gebeurtenis die zich afspeelde tijdens de Eerste Tsjetsjeense Oorlog (1994-1996).

In Haratischwili's versie komt het verhaal hierop neer: vier Russische militairen, een paar dagen op verlof in een Tsjetsjeens bergdorp, mishandelen en verkrachten het 17-jarige meisje Noera, met als voorwendsel dat ze een gevaarlijke terrorist zou zijn. Een van de vier is een gevoelige intellectueel - onder druk van zijn hyperambitieuze moeder in het leger beland.

Tot afgrijzen van deze Aleksandr Orlov blijft hun misdrijf onbestraft. Als dat tot he…Lees verder

Het verlangen naar blonde kinderen

BOEKENBAL

De Duits-Georgische Nino Haratischwili gooide twee jaar geleden hoge ogen met ‘Het achtste leven (voor Brilka)’, een roman waar de ambitie echt van afspatte. In meer dan 1.200 pagina’s schiep ze een wervelend, aangrijpend familie-epos tegen de opkomst en ondergang van de Sovjet-Unie. Nu heeft Haratischwili haar tweede klaar. In haar thuisland Duitsland lokte ‘De kat en de generaal’ verdeelde reacties uit, van ‘monumentaal en meeslepend’ tot ‘pure kitsch’. Wat alvast zeker is: ze blijkt geen eendagsvlieg, maar ontsnapt ook niet helemaal aan de vloek van de Moeilijke Tweede (al was ‘Het achtste leven’ technisch gezien al haar derde roman). In haar nieuwste kiest de schrijfster opnieuw voor bekend terrein – de ontmanteling van de Sovjet-Unie – maar de historische omvang van haar roman is beperkter: van de Eerste Tsjetsjeense Oorlog in 1994 tot het heden. Die oorlog vormde het trieste hoogtepunt in een eeuwen…Lees verder

In de vierde roman van de Duits-Georgische auteur (1983) (internationaal succes ‘Het achtste leven (voor Brilka))’* staat de Russische vastgoed-oligarch Alexander Orlow (‘de generaal’) centraal. Hij is in het Berlijn van 2016 verteerd door schuldgevoel over een in de Eerste Tsjetsjeense oorlog in 1995 (waarin hij van zijn moeder de heldenrol van zijn vader moest voortzetten) samen met kameraden gepleegde marteling, verkrachting en moord op de jonge Tsjetsjeense Noera. Als boetedoening wil hij een proces voor de schuldigen organiseren, maar hoe de anderen te lokken en te veroordelen? Rond dit thrillerelement (met de kubus van Rubik als symbool) verweeft de auteur steeds sterker de perspectieven van haar personages, zoals een journalist die een biografie over hem wil schrijven, zijn eigen dochter (die lang in zijn onschuld blijft geloven) en vooral een oorspronkelijk Georgische actrice (‘de kat’), in meerdere opzichten Noera’s dubbelganger. Bij vlagen boeiend en ontroerend. Het gros der…Lees verder

Terug naar Tsjetsjenië

Ook in de nieuwe roman van Nino Haratischwili gaat het om zware thema's: oorlog, plunderingen en verkrachting.

Veel lof oogstte Nino Haratischwili (Tbilisi, 1984) voor haar familie-epos 'Het achtste leven'. 'Fenomenaal', noemde de Duitse literatuurcriticus Volker Weidermann de roman in de Frankfurter Allgemeine Sonntagszeitung. Ook in Nederland genoten veel lezers van de twaalfhonderd bladzijdes over zes generaties van een Georgische familie. Trouwlezers kozen 'Het achtste leven' tot het beste boek van 2017.

Voor haar nieuwe roman dook Haratischwili in de geschiedenis van Tsjetsjenië. Ook in 'De kat en de generaal' gaat het om de geschiedenis die doorwerkt in het heden, een geschiedenis die je niet ziet achter de vele hippe bars, het opkomende toerisme, de schijnbare vrolijkheid. De generaal uit de titel is een Russische oligarch. Hij is rijk geworden met de verkoop van staatsbedrijven door het Kremlin en heeft een duister verleden. In 1995, in de Eerste Tsjetsjeense oorlog (een benaming waarbij je beseft hoe weinig wij van het Oosten weten), verkrachtte hij als Russisch soldaat…Lees verder