Boek
Nederlands

Vaarwel : achtergelaten gedichten

Lucebert (auteur), Graa Boomsma (samensteller)
+1
Vaarwel : achtergelaten gedichten
×
Vaarwel : achtergelaten gedichten Vaarwel : achtergelaten gedichten

Vaarwel : achtergelaten gedichten

Bundel met in 2020 teruggevonden gedichten die Lucebert (1924-1994) schreef tussen 1949 en 1952.
Titel
Vaarwel : achtergelaten gedichten / Lucebert ; bezorgd door Graa Boomsma
Auteur
Lucebert 1924-1994
Samensteller
Graa Boomsma
Taal
Nederlands
Uitgever
Amsterdam: De Bezige Bij, 2021
96 p. : ill.
ISBN
9789403124216 (paperback)

Besprekingen

'De volle afgrond van de zonde'

Zeventig jaar zat de bundel vaarwel van Lucebert in een vergeten kartonnen doos. Nochtans toont 'de keizer van de Vijftigers' erin zijn ambitie om niets minder dan het aanschijn van de Nederlandse poëzie te veranderen.

Waar een lenteschoonmaak al niet goed voor is. Vorig jaar vond de Nederlandse plastisch kunstenaar Michiel Schierbeek een kartonnen doos die zijn vader, de schrijver Bert Schierbeek, had nagelaten. Daarin trof hij het typoscript aan van een tot nu onbekende dichtbundel van Lucebert (pseudoniem van Bertus Swaanswijk, 1924-1994), de spilfiguur van de Vijftigers. En er horen tekeningen bij, opgedoken bij de weduwe van Lucebert. Veel experimentele schrijvers, zoals ook Hugo Claus, waren immers ook plastisch kunstenaar.

Schierbeeks biograaf Graa Boomsma verzorgde een mooie editie van de bundel, vaarwel, samen met de tekeningen. Hij heeft het niet zonder ironie over 'achtergelaten' (en dus niet 'nagelaten') gedichten. Dat kwam zo. Van 1950 woonde Lucebert in bij mede-Vijftiger Schierbeek in Amsterdam. Hij begon een relatie met diens vrouw Frieda Koch, maar de ménage à trois strandde, waarna Schierbeek opkraste. Toen Frieda in 1951 nog een andere relatie begon, vertro…Lees verder

LUCEBERT Vaarwel

BOEKENBAL

Het was een onverwacht cadeau voor schrijver Graa Boomsma, die aan een biografie van de Vijftiger Bert Schierbeek werkt. Een jaar geleden kreeg hij een mail van Schierbeeks zoon. Die was bij het opruimen van zijn atelier op een pak papier gestuit met daarin ongepubliceerd werk, gedichten en tekeningen, van Lucebert. Dat was al een ontdekking vanjewelste – de gedichten, geschreven tussen 1949 en 1951, deden Boomsma ‘van de ene in de andere verbazing vallen’ – maar er bleek nog meer onbekend werk te staan in twee schriften, die zich in de

nalatenschap van Luceberts vrouw, Tony Swaanswijk, bevonden. Genoeg voor een hele bundel: ‘Vaarwel – Achtergelaten gedichten’. En daarin is op vele plekken de Lucebert van ‘School der poëzie’ te herkennen, de ‘omroeper van oproer’, die snakte naar een poëzie waarin ruimte is voor het volledige leven, ook voor ‘het riool’. De dichter die vond dat schoonheid …Lees verder

In de vijftiger jaren vertrok de Nederlandse dichter en kunstschilder Lucebert (pseudoniem Jacobus Swaanswijk) uit een woning in Amsterdam na een scheiding van zijn vriendin en liet bij haar vele gedichten achter. Deze in 2020 ontdekte poëzie is nu gepubliceerd in de bundel ‘Vaarwel : achtergelaten gedichten’. De gedichten komen uit de periode waarin er werd ‘geëxperimenteerd met woorden’ en er ontstond een rijk oeuvre aan Nieuwe Poëzie. De essentie was een zo gecompliceerd mogelijke schets te creëren. Lucebert (1924–1994) slaagde voor deze zelf opgelegde opdracht. Derhalve komen de gedichten van Lucebert niet gemakkelijk binnen. Elk woord biedt een diepere betekenis waarvoor de lezer tijd nodig heeft, bv. de passage uit het gedicht ‘helios’: ‘gras en mijn hoofd van lucht van water het lichaam / granaat aan van de glimlach de wikkende twijg…’. Moeilijk maar boeiend en een feest voor elke poëzieliefhebber. Mét acht pagina’s met Luceberts’ kunstwerken en een nawoord door Graa Boomsma ov…Lees verder

Vol liefde lippen

Nagelaten werk van Lucebert biedt zicht op 'de volle afgrond van de zonde'.

Het was een onverwacht cadeau voor schrijver Graa Boomsma, die werkt aan een biografie van Vijftiger Bert Schierbeek. Een jaar geleden ongeveer kreeg hij een mail van Schierbeeks zoon. Die was bij het opruimen van zijn atelier gestuit op een pak papier met daarin ongepubliceerd werk - gedichten en tekeningen - van Lucebert. Dat die stapel bij de zoon van Bert Schierbeek lag, was minder vreemd dan het lijkt: de 'Keizer der Vijftigers' was sinds 1948 bevriend met Bert Schierbeek en woonde vanaf 1950 een tijdje bij hem en zijn vrouw Frieda Koch in huis. Frieda werd Luceberts muze, ze kregen een relatie. Maar toen die in 1952 strandde en Lucebert het huis verliet, bleven de gedichten achter.

Was dat al een ontdekking van jewelste - en deden de gedichten, geschreven tussen 1949 en 1951, Boomsma al van 'de ene in de andere verbazing vallen' - er bleek nog meer onbekend werk: in twee schriften, die zich bevonden in de nalatenschap van Luceberts vrouw, Tony Swaanswijk. Genoeg voor e…Lees verder

Over Lucebert

Lucebert (uitspraak: loetsjəbert), pseudoniem van Lubertus Jacobus Swaanswijk (Amsterdam, 15 september 1924 – Alkmaar, 10 mei 1994) was een Nederlands dichter en schilder. Als dichter werd hij gezien als de voorman van de beweging van de Vijftigers, een progressieve groep dichters die na de Tweede Wereldoorlog begon te experimenteren met vorm en inhoud. Als schilder was hij nauw betrokken bij de Amsterdams poot van de experimentele Cobra-groep. In 2018 verscheen een biografie van de hand van Wim Hazeu. In zijn jonge jaren gehoorzaamde hij aan de oproep om zich verplicht te melden voor de Duitse Arbeitseinsatz. vervolgens werkte hij als dwangarbeider in de Duitse wapenindustrie.

Levensloop

Luceberts vader was huisschilder en had een eigen zaak. Luceberts tekentalent werd ontdekt na de ULO toen hij bij zijn vader begon te werken. Met een beurs ging hij een half jaar naar het Instituut voor Kunstnijverheidso…Lees verder op Wikipedia